- ziv, kur nuk përjashtohet mundësia e saktësisë së njëkohshme e të dy gjykimeve, kurse ajo përdoret në kuptimin ekskluziv pikërisht kur përjashtohet ajo mundësi. Kështu b.f. në gjykimin e përbërë : "Trekëndëshi ABC është kënddrejtë ose dybrinjënjëshëm", lidhëzja „ose" e ka kuptimin inkluziv, sepse trekëndëshi në fjalë ABC në të vërtetë mund të jetë : (a1 ) kënddrejtë e br:injëndryshëm, (a2) këndpjerrët e dybrinjënjëshëm, ose (a3) kënddrejtë e dybrinjënjëshëm. Pra, këtu nuk përjashtohet mundësia që trekëndëshi në fjalë të jetë njëherit edhe kënddrejtë edhe i dybrinjënjëshëm . Ndërkaq, në gjykimin „Numri natyral n është çift ose tek", lidhëzja ,,ose" ka kuptimin ekskluziv - këtu përjashtohet mundësia që numri në fjalë n të jetë njëherit edhe çift edhe tek. Pra, kuptimi ekskluziv i lidhëzës "ose" në të vërtetë e ka domethënien "ose . . . . . . ose". Duke pasur parasysh këto, themi :
- P ë r k u f i z i m i 1.2.3.1. - Disjunksioni (inkluziv) i dy gjykimeve p, q quhet gjykimi pq (lexo : p ose q ). i cili është i saktë kur është i saktë së paku njëri nga gjykimet p, q.
- Simboli është shenja e disjnnksionit. Tabela e saktësisë së disjunksionit duket kështu :
| v (p) |
|
v (q) |
|
|
v (pq) |
ose më shkurt
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- S h e m b u l l i 4 - Të provohet barazia v( (pvq) ) v( p q ) .
- Z g j i d h i e : Barazinë e dhënë e provojmë duke formuar tabelën:
| p
|
|
q
|
|
pq
|
|
|
{pq}
|
|
p
|
|
q
|
|
|
p q
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- Vlerat e rrethuara , në shtyllën e katërt dhe në atë të fundit të tabelës tregojnë se barazimi i dhënë është i saktë.
- Kuptohet, edhe disjunksioni është veprirn binar, ku vlen ligji i idempotencës dhe i komutacionit:
pqp, pqqp. (...3)
- P ë r k u f i z i m i 1.2.3.2. - Disjunksioni ekskluzi i dy gjykimeve p, q quhet gjykimi pq (lexo : ose p ose q) i cili është i saktë kur është i saktë vetëm njëri nga gjykimet p, q .
- Simboli është shenja e disjunkstonit ekskluziv.
|
