Diskutim:Hipi Zhdripi i Matematikës

Nga Wikibooks
Jump to navigation Jump to search

TeX[redakto]

MediaWiki për formulat nga matematika përdorë TeX markup(anglisht). Ky program ndihmon për krijimin e figurave të formatit PNG(anglisht) si dhe dizajnin e thjeshtë të HTML, varësisht nga rekomandimet (parapëlqimet) që ju keni përgatitur për përdorimin e fletave të Wikipedias. Në të ardhmen do të jetë e mundshme që të shënohen formula edhe më komplekse si p.sh:MathML(anglisht).

Figurat e formatit PNG, janë bardhë e zi dhe nuk janë transparente. Ngjyrat dhe dizajni i figurave varret shumë nga shfletuesi që ju përdorni. shpesh do të ndodhë që dizajni i përpiluar do nuk do të jetë ai që ju keni pritur sikurse tel HTML.

Funksionet, simbolet, shenjat e veçanta[redakto]

(shiko në anglisht en:Help:Special characters)

/[redakto]

Tema Sintaksa Si duket e gravuar
Funksione (drejtë) \sin x + \ln y +\operatorname{sgn} z
Funksione (gabim) sin x + ln y + sgn z
Module arit. s_k \equiv 0 \pmod{m}
Derivate \nabla \partial x dx \dot x \ddot y
Bashkësi \forall x \not\in \varnothing \subseteq A \cap \bigcap B \cup \bigcup \exists \{x,y\} \times C
Logjikë p \land \bar{q} \to p\lor \lnot q
Rrënjë \sqrt{2}\approx 1.4
\sqrt[n]{x}
Relacione \sim \simeq \cong \le \ge \equiv \not\equiv \approx \ne \propto
Gjeometri \triangle \angle \perp \| 45^\circ
Shigjeta

\leftarrow \rightarrow \leftrightarrow
\longleftarrow \longrightarrow
\mapsto \longmapsto
\nearrow \searrow \swarrow \nwarrow
\uparrow \downarrow \updownarrow

\Leftarrow \Rightarrow \Leftrightarrow
\Longleftarrow \Longrightarrow \Longleftrightarrow
\Uparrow \Downarrow \Updownarrow

Të veçanta \div \oplus \otimes \pm \mp \hbar \wr \dagger \ddagger \star * \ldots \circ \cdot \times

\bullet \infty \vdash \models

Të posaçme \mathcal {45abcdenpqstuvwx}

Fuqizimet, indekset, integralet[redakto]

Tema Për redaktuesin


Për lexuesin


Fuqizimi a^2


Indeksi a_2


Grupimi a^{2+2}


a_{i,j}


Kombinim i fuqizimit dhe indeksit x_2^3


Derivate (drejtë) x'


Derivate (gabim në HTML) x^\prime


Derivate (gabim në PNG) x\prime


Derivate (pikësimi) \dot{x}, \ddot{x}


Shënimi mbi dhe nën \hat a \bar b \vec c \widehat {d e f} \overline {g h i} \underline {j k l}


Shuma \sum_{k=1}^N k^2


Produkti \prod_{i=1}^N x_i


Limiti \lim_{n \to \infty}x_n


Integrali \int_{-N}^{N} e^x\, dx


Integrali i vijëzuar \oint_{C} x^3\, dx + 4y^2\, dy

Thyesat, matricat, dhënia e funksioni[redakto]

Tema Për redaktuesin


Për lexuesin


Thyesa \frac{2}{4} or {2 \over 4}


Koeficienti binomial {n \choose k}


Thyesa (të vogla) \begin{matrix} \frac{2}{4} \end{matrix}


Matrica \begin{matrix} x & y \\ z & v \end{matrix}


\begin{vmatrix} x & y \\ z & v \end{vmatrix}


\begin{Vmatrix} x & y \\ z & v \end{Vmatrix}


\begin{bmatrix} 0 & \cdots & 0 \\ \vdots &

\ddots & \vdots \\ 0 & \cdots & 0\end{bmatrix}


\begin{Bmatrix} x & y \\ z & v \end{Bmatrix}


\begin{pmatrix} x & y \\ z & v \end{pmatrix}


Diskutimi i funksionit f(n) = \begin{cases} n/2, & \mbox{if }n\mbox{ is even} \\ 3n+1, & \mbox{if }n\mbox{ is odd} \end{cases}


Ekuacioni i shumëishtë \begin{matrix}f(n+1) & = & (n+1)^2 \\ \ &

= & n^2 + 2n + 1 \end{matrix}


Ekuacioni (shënim tjetër-tabelarë)

{|
|-
|<math>f(n+1)</math>
|<math>=(n+1)^2</math>
|-
|
|<math>=n^2 + 2n + 1</math>
|}

Dekorimi i shkronjave[redakto]

Tema Për redaktuesin


Për lexuesin


ABC-greke (ang.) \alpha \beta \gamma \Gamma \phi \Phi \Psi\ \tau \Omega


Të trasha (ang.) x\in\mathbb{R}\sub\mathbb{C}


Të trasha (ang.) (vektorët) \mathbf{x}\cdot\mathbf{y} = 0


Të trasha (greke) \boldsymbol{\alpha} + \boldsymbol{\beta} + \boldsymbol{\gamma}


ABC-Fraktur (ang.) \mathfrak{a} \mathfrak{B}


ABC-Script \mathcal{ABC}


ABC-hebrese (ang.) \aleph \beth \gimel \daleth


shenjat pingule \mbox{abc}


Të përziera (gabim) \mbox{if} n \mbox{is even}


Të përziera (drejtë) \mbox{if }n\mbox{ is even}


Thyesat komplekse, kllapa, zbrastirat[redakto]

Tema Për redaktuesin


Për lexuesin


Gabim ( \frac{1}{2} )


Drejtë \left ( \frac{1}{2} \right )


Mund të përdorni edhe \left and \right:

Tema Për redaktuesin


Për lexuesin


Kllapa të zakonshme \left ( A \right )


Kllapa këndore \left [ A \right ]


Kllapa gjarpërore \left \{ A \right \}


Kllapa shijetore \left \langle A \right \rangle


Vlera absolute A \right | and \left \| B \right \|


Përzierja e kllapave
përderisa \left dhe \right ekuilibrohen

\left [ 0,1 \right )
\left \langle \psi \right |



Përdorimi i \left. me pikë, dhe \right.me pikë, në raste
të panevojshme:
\left . \frac{A}{B} \right \} \to X


Fushat dhe hapësirat boshe (zbrazëta)[redakto]

Zakonist që programi TeX krijon fushat vetëvetiu, por nganjëherë ju nevojitet diçka më shumë kontrollë mbi hapsirat në mes të karaktereve.

Tema Për redaktuesin


Për lexuesin


Fusha boshe e dyfishë a \qquad b


Fusha boshe a \quad b


Hapësira e tekstit a\ b


Hapësira e tekstit të pa lëmuar nga PNG-ja a \mbox{ } b


Hapësira të gjëra a\;b


Hapësira të mesme a\>b [not supported]


Hapësira të ngushta a\,b


Pa hapësirë ab


Hapësira negative a\!b


Align with normal text flow[redakto]

Nëse dëshironi të fusni në tekstë diçka të tilë si kjo:   mund të shkruani në HTML <font> tag-un për vertical alignment:

<font style="vertical-align:-100%;"><math>...</math></font>

Lëmimi i forcua i PNG-së[redakto]

Për shembull:

Për redaktuesin


Për lexuesin


a^{2+2}


a^{2+2} \,


a^{\,\!2+2}


\int_{-N}^{N} e^x\, dx


\int_{-N}^{N} e^x\, dx \,


\int_{-N}^{N} e^x\, dx \,\!



<!-- Shenjat \,\! jan pë të mbajtur formulat të lëmuara si PNG në vend të HTML. Ju lutem mos i hiqni.-->

Shembuj[redakto]

<math>x_{1,2}  = {{ - b \pm \sqrt {b^2  - 4ac} } \over {2a}}</math>

<math>\frac{4}{3-x} = \frac{3}{2-x}</math>

<math>\left(3-x\right) \times \left( \frac{2}{3-x} \right) = \left(3-x\right) \times \left( \frac{3}{2-x} \right)</math>

Shiko dhe këtë[redakto]

Lidhje të jashtme[redakto]

Poezia[redakto]

Vjersha matematikore [1]

Të dashures nga një matematikan 
-------------------------------

Ty po të drejtohem,vajzë moj syzeze
me do a sme do,kjo është hipoteze

Pamja jote e ëmbël,posi teoreme
kur te shoh përpara,sikur zgjidh probleme

Ti je elegante si ekuacion
mesi yt i holle posi ypsilon

Supet delikate,pika infenksioni
qafa si cilinder,koka si trung kon


hunda si segment,posi reze drite
veshet simetrike balli si orbite

Buzet si elips,mjekra si kupole
sytë si dy vatra,vetull parabole

Cmi ke ndare aq bukur floket si spirale
oj tu thafte dora si me simetrale 

reze rezatojne syt e tu te qeta
njeri reze alfa,tjetri reze beta

për ty psheretimat qe dalin rethore
hapen vale-vale si rathe bashkqendrore

unë e ti një thyese lidhur ne një bosht
ti numerusi sipër,unë emerusi poshte

po s'të bëra jetën diell si pranvera
cvite me janë taksur mi shumezofte zerua

dashurisë për ty mos ti shuhet vapa
çdo fjale qe të thuash do ta fus ne kllapa

dhe oh si do ritet me hapa ritmike
sot fuqi katrore mot fuqi kubike

bukuria jote bukuri limit
mi perndau mende gjer ne infinit.

me tretë formule,me shkrive te gjallë
si një copez akull ne plus njeqind shkalle

folme shpirti im,shpirt ne maximum'
se pa ty skam gjume as ne minimum!