Leon Qafzezi

Nga Wikibooks
Jump to navigation Jump to search

Leon QAFZEZI shkrimtar -kineast

"Hapesire e re Ekzistencialiste e Mendimit Poetik"

Kohet e fundit u njohem me nje vellim te ri poetik te titulluar "Eda"te poetit dhe kineastit Leon Qafzezi. Eshte vellimi i dyte mbas librit "Dashuri pa kredi"(1992)...Mesazhi poetik i kesaj vepre te arritur artistikisht eshte kerkimi nga autori e hapesirave te reja te lirise,thene kjo me mjete te fuqishme simbolike dhe me nje ndjeshmeri te holle lirike si dhe nje ekzistencializem klasik...Densiteti i rende i mendimt bashkekohor per zhvillimet sociale te vendit dhe evolimi i jetes ne pergjithesi vijne ne kete vellim spontanisht por njekohesisht edhe si fryt i nje meditimi te gjate te autorit. Sensi i trajtimit te tij poetik ruan nje grafike kontrastuese bardhe e zi nen nje ndricim natyral pa efekte artificiale te figurave jetesore.Universi i mendimit gjen hapesira lirie brenda atij realiteti kohor ku e djeshmja dhe e sotmja shkrihen ne menyre deskriptive me njera -tjetren. Leon Qafzezi gjen me tonet e tij personale,nje maniere jo ekstreme te shprehuri,larg cdo hermetizmi,por nepermjet apelimit te gjestit te tij poetik dhe detajit gjithashtu te gjetur artistik,ravijezon mendimin ne menyre tejet sintetike.Kjo krijon edhe ate tension ekuivalent midis botes se brendeshme shpirterore dhe botes se jashtme,pra midis objektives dhe subjektives.Intensiteti shpesh here dramatik,ironik,eshte i vecante dhe impulsiv,shperthyes ne dinamiken e tij....Ai proklamon kurben e ekzistencializmit te tij ne nje vakum frymemarres idesh,moraliteti dhe nje estetike abstraksioniste duke dhene imazhin e nje vdekje te konservuar.... Determinizmi social dhe kulturor i fenomeneve eshte i shprehur brenda atij temperamenti dhe universi te plagosur kombetar. Por nuk mungon brenda ketij pesimizmi social edhe nje shprese per te ardhmen.Optimizmin mund ta gjesh nepermjet nje humori te holle. Sidoqofte,vellimi poetik i Leon Qafzezit eshte nje arritje e sukseshme e autorit.

Perikli Jorgoni, Albana Skenderi

Gazeta "Albania"23 Gusht 1997


Parathenie

Autori Leon Qafzezi,me vellimin e tij poetik te dyte"Eda"eksploron nje hapesire te re te mendimit poetik ne kohen e nje tranzicioni shpirteror te krijuesit.Eshte nje kapitull i ri i nje jete te hapur plot kontraste,por edhe te nje koloriti te vecante shprehes ku mendimi poetik vibron plot dinamizem shperthyes,sens filozofik dhe qartesi te rralle mesazhi human. Tipari me i kapshem i dimensionit te tij poetik eshte meditimi i brendshem krejt spontan ,i zhdervjellet me nje psikologji te percaktuar qarte,eshte shpirti i tij poetik i ndjeshem,metaforik...Poeti dhe kineasti Leon Qafzezi me kete vellim te ri poetik del para lexuesve si nje karakter me nje temperament shperthyes ndonese ne pamje te jashtme te le pershtypjen e nje njeriu te qete... Poezia e tij sjell drite dhe shprese per aspiratat me te larta njerezore.Vizioni i tij poetik per boten vjen si rrjedhoje e nje dashurie te madhe per njeriun,jo vetem per njeriun e afert,por per njerezimin ne pergjithesi,por mund te shtojme se nje lloj ekzistencializmi i pershkon te gjitha poezite.Poeti di gjithashtu te dale nga deshperimi sensibel drejt nje limpiditeti te stilit dhe mendimit,ku liria dominon si nje dimension thelbesor i jetes njerezore. Origjinaliteti krijues,forca ekspresive e vargut e vizatojne mire portretin e ketij krijuesi potencial ne fushen e artit poetik.

Martin London

10 Nentor 1996


"Thjeshtesi shprehese dhe force vargu"

Vellimi me poezi"Dashuri pa kredi"nga Leon QAFZEZI


Para pak kohesh poeti dhe regjisori Leon Qafzezi,doli para lexuesit me librin"Dashuri pa kredi".Ngjyrat e kesj poezie jane transparente dhe te ngrohta.Leon Qafzezi e nderton vargun permes perjetimeve te tij te gershetuara keto me vibracionet e shpirtit te ndjeshem te vendit. Aty fryjne ererat jetedhenese te demokracise se vertete shqiptare,ndjejet impulsimi i nje zemre te sinqerte e me nota shpesh here lirike.Ashtu sikurse autori eshte teper origjinal ne menyren e tij te te jetuarit ashtu shfaqet edhe ne poezine e tij. Perjetimet e autorit jane "pa kredi"sikunder shprehet ai nepermjet titullit te librit te vet. Natyrshmeria dhe dinamika shperthyese gjejne nje shpirt intensiv poetik.Te ben pershtypje thjeshtesia shprehese dhe forca e vargut me mendimin e ngjeshur dhe teper realist.Autori nuk merr persiper te flase me sllogane per shpresat qe lindin dhe marrin jete ne epoken madheshtore te demokracise.Ai e shikon ate si nje domosdoshmeri te fjales "liri"...Deduksionet jane te kapshme dhe plot ngjyrime emocionale.Poezia e Leon Qafzezit tingellon sa e fresket aq dhe befasuese,cka eshte rezultat i nje akumulimi te gjate...Pikerisht ne konturimin si nje horizont ne vazhdim shfaqen ngjyrat e nje spektri me dimension te gjere njerezor,ku sic u shenua,asgje qe ka te beje me njeriun dhe shpirtin e tij te bukur nuk shitblehet "me kredi" Libri me te cilin Leon Qafzezi i flet lexuesit eshte me teper nje "parathenie"per ate cka pergatitet shpirti i ndjeshme i poetit per te thene me vone...Le te shpresojme.

Vasil TABAKU

Gazeta"RD"2 nentor 1996


"Ekzistencializmi i pershkon te gjitha poezite" -Shenime per vellimin me poezi"Eda"nga Leon QAFZEZI

Autori Leon Qafzezi,me librin e tij te katert te titulluar "Eda",sjell para lexuesit nje realitet artistik te vecante,themi te vecante sepse eshte origjinal ne krijimtarine e tij duke sjelle me poezine e tij nje individualitet ,nje fytyre ekspresive ne artin poetik... Ndonese kendveshtrimi i tij synon drejt nje sintetizimi te temave,permendim poezite:"Blu kobalt""Plepi i mendimeve te mia"Credo""Sinfonia e njollave""Enderra e enderres""Varreza e kujtimeve"etj,etj,Ekzistencializmi i pershkon te gjitha poezite. Eshte kjo fryme e re ne poezine tone,qe i jep tonin te gjithe ketij vellimi analitik-social. Elementi kontrapunktual, spontaniteti i mendimit filozofik larg ekuivokeve didaktike,apo nje lloj retorike te vargut e theksojne akoma me mire karakterin e sinqerte te poezise se tij me nje sensibilitet i holle e nje densitet i rende krijues... Ajo cka eshte akumuluar neper vite,gjen shperthim neper vargjet e tij me guxim dhe vitalitet duke evidentuar lirin e te shprehurit,por njekohesisht edhe mesazhin e madh te lirise njerezore si nje kusht i domosdoshem per nje shoqeri demokratike. Nga vellimi i pare"Dashuri pa kredi"dhe deri ne vellimin "Eda"autori ka nje evolim te dukshem qe spikat ne forcen e mendimit filozofik-poetik te vargut te lire ku ndjehet sic e thame me lart,ecuria e madhe e artistit drejt nje individualiteti te spikatur artistik ne fushen e artit poetik.Nuk na mbetet vecse ti urojme suksese te metejshme.

Brikena CUADARI

Gazeta "Drita"29 Dhjetor 1996


"Pashaporte per Ferr"nga Leon QAFZEZI

Nje emer i njohur nga bota e televizionit,per te disaten here shfaqet ne flete librash ne gjini te ndryshme te te shkruarit. Leon Qafzezi,regjisor,operator dhe skenarist ne Televizionin Shqiptar shfaqet ne vitrinat e librit me nje novele te quajtur "Pashaporte per ferr". Vjen tek lexuesi me ndihmen e Shtepise Botuese "Aferdita"per te sjelle nje rrefim te kohes sone,i prezantuar me zhdervjelltesi ku spikat stilki satiriko-humoristik,ekzistencializmi etj.Ashtu sic thote edhe Brikena Cuadari ,e cila ka bere parathenien,libri eshte shume optimist,mbase me optimisti qe mund te lexohet ne keto dite...Historia e njerezimit e pare ne nje plan pannjerezor,eshte si nje spektakel komiko-tragjik ku ndryshojme vetem aktoret,rekuizita,kurse drama eshte po ajo ne shekuj,eshte po ai instikt,po ajo dhimbje,po ajo ekzistence. Ky eshte libri i shtate i Leon Qafzezit,vetem dy te fundit jane botuar me 1997,por botime te nje gjinie te vecante... Autori me "Pashaporte per ferr"eshte krijues i 20 krijimeve televizive,qofte keto si skenarist,operator apo regjisor. E gjithe puna e tij artistike e filmuar me pare kesaj here tenton qe te pershkruhet ne librin e tij te ri"Pashaporte per ferr"

Korespondent Gazeta "Republika"24 Janar 1998


Parathenie-"Pashaporte per Ferr"nga Leon QAFZEZI

"Te gjitha veprat e medha jane kurdohere pergjithesuese,"Don Kishoti""Fausti""Hamleti"jane te gjitha pergjithesime...Te gjitha proceset zhvillohen perpara syve tuaj.Ne duhet te kerkojme unitetin,te krahasojme te kundertat.Ketu qendron gjithe ceshtja shkruante dikur shkrimtari Maksim Gorki. I ketij kalibri eshte edhe vepra letrare qe ne kemi ne dore me titullin"Pashaporte per Ferr"te autorit Leon Qafzezi.Autori e ka quaj- tur novele por une do e quaj nje roman te kohes sone,per vlerat qe ai mbart ne vetvete per zhdervjelltesine e stilit satiriko-humoristik,ekzistencializmin,koherencen e antisuzhetit,gjurmet inteligjente qe ai le...Do e quaja romanin me optimist qe kam lexuar ne ditet tona,a ndofta nje simfoni te ketij fund shekulli. Teknika interesante e te shkruarit,struktura e levizshme e kohes dhe njekohesisht statizmi i saj kane dicka tarkovskiane... Historia e njerezimit,e pare ne nje plan pan njerezor,eshte si nje spektakel komiko-tragjik,ku ndryshojne vetem aktoret,rekuizita,kurse drama eshte po ajo ne shekuj.Eshte po ai inskenim,po ajo dhimbje njerezore,po ai trishtim...Mendimi metafizik i jetes,brenda nje rrethi dhe jo nje spirali leninist te zhvillimit,te dhena keto nga autori me elokuence jane mjaft racionale,por mbartin ne vetvete dhe nje fantazi optimiste te transformimit te jetes,natyrisht ne limitet e hipotezes.Do te thoja pa e zgjatur me tej se kemi te bejme me odisene e realitetit qe i "fryjne"sirenat e ekzistences.

Brikena Cuadari


Veshtrim mbi librin"Autore"nga Leon QAFZEZI "Dashuria e Heminguejt dhe finesa e Millerit"

"Autore"eshte nje permbledhje me shenime te shkurtera te botuara ne vite te ndryshme ne organet me te njohura periodike te kohes,por tani vjen i mbledhur ne nje liber modest te realizuar nga Leon Qafzezi. Autoret bashkekohor aty jane analizuar ne vepra te vecanta,por gjithsesi tipike ne profilin e personalitetit te tyre krijues duke synuar vecorite psiko-sociale te vepres se tyre te larmishme ne ide dhe forme. Mozaiku i portreteve te tyre,heterogjen ne vite eshte pak a shume i njejte me mesazhet njerezore,eshte pothuajse mesazh final i enderres se tyre,eshte e njejta enderr,i njejti obsesion kunder dhembjes njerezore.Jane po ato vlera esenciale qe pulsojne ne damaret e veprave te tyre. Eshte dialogu yne tokesor qe flet me gjuhen Nerudes,Pachekos,Marinetit dhe Brehtit dhe qe me mesazhet e tyre nuk perben nje edicion gjuhesh te huaja.Eshte apeli i madh per drejtesi sociale,per ngritjen ne piedestalin qe i takon personalitetit njerezor te cdo ngjyre dhe race.2o autore te medhenj qe kane ngritur shtepine e bardhe te letersise boterore jane renditur ne menyre te perkryer nga Qafzezi ne kete vellim.I madhi Heminguej eshte i pari qe te shtyn ta lexosh duke menduar se c'te fshehte i ka zbuluar autori? Cila eshte dashuria e Heminguejt?A flitet ne kete liber per infermieren simpatike te gojedhenave te shumta per te? Heminguej vjen i fshehte nga Qafzezi duke u zbuluar nepermjet fatit te personazheve te tij.Ku e trajton ai temen e vdekjes? Temen e vdekjes Hemiguej e trajton ne librin e tij"Te kesh apo te mos kesh"si dhe "Perse bien keto kembana"pak a shume sic eshte trajtuar ne letersine e atyre viteve kur lufohej kunder nazisteve.Ketu Heminguej ekzaltohet nga lufta duke i dhene temes se vdekjes nje gjalleri joshese. Brenda nje stili brutal ai fiton ndaj saj jo"perjetesisht"por ne menyre te lavdishme duke kerkuar fillimet e tij nje revolte te individit te izoluar ku "revolucioni"mbjell vlera pozitive dhe jo gjithnje nihiliste. Si tek romani "Perse bien kembanat"po ashtu dhe tek"Lamtumire arme"heronjte respektivisht ndryshojne brenda nje lloj maniere,heroi nuk eshte me vetem,ai lufton brenda nje sensi konformist dhe tradicional dhe ai instiktivisht eshte pozitiv me boten."Leksioni" i tij ne kete liber eshte tejet konfuz dhe si nje liber i konstruktuar keq por me vullnetin per te gjetur ne kete bote nje "qoshe"ku vdekja eshte tejet e qarte dhe duhet respektuar. Qafzezi ndalet gjate tek te gjithe duke mos harruar edhe interpretimin e Millerit qe ia ka zbuluar sekretet e depertimit ne shpirtin njerezor me finesen e tij te madhe.Ndonese kete finese e fitoi ne vitet e emigrimit te tij te rralle ne France ne vitin 1928 dhe ku qendroi jo pak por 37 vjet.Kjo gje ne kete liber gjen shpjegim ne natyren e tij lirike karakteristike per nje bruklinas por edhe sepse Parisi plot kolorit ku ai provoi shokun e pare,njohu mizerjen dhe provoi zanate te ndryshme dhe te rendomta,nuk e tjetersoi por mbeti njeri,por gjithsesi nje natyre rebele,e padisiplinuar,per tu bere ne moshen 40 vjecare gjeni i letrave. Dhe te papritura te bukura fshihen ne librin "Autore"te cilat jane ne interes te gjithe atyre qe duan te dine dicka me shume per Blaise Cendrars,Henri Millerin,John Cower Powys,William Foulkner,Eugen Jonesko,Ernest Hemingway,Nicolas Guillen,Lajas Kassak,Alfred Dublin,John Midelton Murry,Leopold Senghor,Ilia Erenburg,Shon O'Kejsi,Pablo Neruda,Bertold Breht,etj.

Esmeralda Bardhyli

Gazeta "55" 11 Janar 2000

Shkrimtari dhe Kineasti Leon Qafzezi boton nje veper me vlera per studentet dhe kineastet e rinj "Historiku i kinematografise Boterore"ne nje liber.

Keto dite doli ne qarkullim libri:"Historia e Kinematografise Boterore"nje veper qe do te ndihmoje studentet,por edhe kineastet e rinj ne rrugen e artit.Botimi i kesaj vepre voluminoze doli ne qarkullim pas nje pune studimore shumevjecare te shkrimtarit dhe kineastit Leon Qafzezi Ne faqet e ketij libri gjen pasqyrim ne fushen e historise se filmit boteror,perfshire edhe kinematografine shqiptare.Aty eshte trajtuar kinematografia ne 50 shtete te botes,duke filluar me Francen ku lindi filmi dhe duke perfunduar me Zelanden e Re. Ne te eshte shkruajtur me hollesi dhe gjeresisht per shpikjen e filmit ketij arti te shtate,rrugen e zhvillimit te tij historik(fiksion,dokumentar,animacion),Gjithashtu shkruhet per periudhat kritike,evolucionin artistik,censuren dhe autocensuren ne vendet e lindjes,luften per nje kinema te lire,rrymat e njohura si "Free Cinema""Nouvo Corso""Nouvelle Vague"et,etj... Ne plan te pare autori Leon Qafzezi rendit regjisoret,skenaristet,aktoret,producentet,kompozitoret.... Fillon me shpikesit e kinemase ,vellezerit Lumiere(1895)dhe perfundon me kineastin e shquar Spilberg ne ditet tona. Me kete liber autori i referohet kritikes boterore,me kritike te njohur si Robert Sclar,Jean Loup Passek,Ronald Bergan,Danald Edward Staples,Eva Zagoralova,Bertran Lavergeois,Paolo Antonio Paranagua,Michel Chion,Andrew Sarris,Cristian Viviani ,et,etj... Parathenia e librit eshte shkruajtur nga kinoregjisori i njohur Viktor Gjika,i cili nenvizon se "autori me shkurtime dhe gjuhe lakonike,profesionale rendit kronologjikisht lindjen dhe zhvillimin e kinematografise,por shpesh per kinematografi te vecanta hedh drite jo vetem ne evenimente te saj,vale apo rryma,por edhe ne periudha te thella krize,pa harruar shkolla te fuqishme filmi,personalitetet me ne ze ne kete fushe,te cilet me veprat e tyre filmike hapen rruge te reja,apo eksperimentuan me sukses." Ndersa rektori i Akademise se Arteve,Petrit Malaj,shkruan:"...duke marre parasysh deficitet e medha qe jane krijuar pas viteve 90-te ne edukimin e brezit te ri te artisteve ne fushen e kinematografise,kerkesat gjithnje ne rritje te te rinjve dhe pasionit te tyre per kinemane,ne ndjejme nevojen e botimeve ne kete fushe dhe pikerisht vleresojme angazhimin e Leon Qafzezit per vepren"Historiku i Kinematografise Boterore" Vepra studimore "Historiku i Kinematografise Boterore"eshte finacuar nga Ministria e Kultures Rinise dhe Sporteve"dhe Banka"Credins". Shtypur nga Shtepia Botuese"INFBOTUES"Libri ndodhet ne librarite e kryeqytetit dhe ka ngjallur interes tek kineastet dhe aktoret e rinj.

Rexhep Polisi Gazeta "RD"6 gusht 2008`

"Publicisti dhe kritiku,prozatori dhe poeti Leon QAFZEZI,pas vellimit poetik"Dashuri pa kredi"(1992)dhe librit"Mjeshter te medhenj te filmit"(1993)i paraqitet publikut filmedasshes me librin e trete"Portrete kineastesh"(1995). Eshte perpjekja e kineastiti leon Qafzezi per te lene nje shenje ne kujtesen e ithtareve te filmit,ata qe me pasionin,talentin,kurajon,ngjizur me friken,ndrojtjen,atokontrollin u munduan te hedhin ne boten e celuloidit universin shqiptar. leon qafzezi me perpjekjet e tij publicistike perpiqet te rendise ne vemendjen e spektatorit,krahas me figurat e shquara te kinematografise boterore qe gelojne ne masmedian e globit,te beje te pranishem,te lere nje kujtim modest per regjisoret ,aktoret shqiptare,per te mos lene ne humneren e harreses,mundin,sakrificen dhe talentin e tyre" Muharrem Fejzo Kinoregjisor(Kinostudio " Shqiperia e Re"



Leon QAFZEZI,kineast,publicist,kritik lindi ne Tirane me 23 Shkurt 1953.Kreu Institutin e Larte te Arteve per regjisure(1977)Punoi si regjisor ne disa shtepi dhe vatra kulture per t'u emeruar me 1986 si nen drejtor filmi dhe spedicioner-inspektor ne sektorin e kinofikimit ne kinostudion:"Shqiperia e re"(1993-1998) ishte regjisor,gazetar,dhe operator ne Departamentin e Filmit e te Programacionit ne TVSH.(1998-2005) regjisor-operator ne Tv "Teuta",ATN1,Dardan Tv,Koha TV etj... Ne listimin e mbi 30 dokumentareve televizive qe ai ka realizuar pas viteve 90-te,ne te shumten e tyre eshte edhe si skenarist,edhe si regjisor edhe si operator,mund te permenden"Njeriu i fjales se lire"(1993)"Paris,Paris"(1996)"Refreni i kenges time"(1996)"Azemi eshte gjalle"(1999)Mesazh humaniteti"(2000)"Lufta per jeten"(2002)edhe filma te tjere,si :"Poeti dhe inkuizicioni""Komb, Fe, Atdhe""Dhimbje pa koke""Aleksander Moisiu "dhe te tjere. L.Qafzezi ka spikatur qysh para viteve 90-te me pjesemarrjen aktive ne panelin e mendimit estetik mbi problemet e filmit shqiptar gjeresisht dhe atij dokumentar vecanerisht. Kjo pjese e rendesishme e krijimtarise se tij si kritik i kinematografise eshte permbledhur dhe botuar ne librat"Portrete kineastesh"(1996)"Autore"(1999)"Intervista per filmin"(2002)dhe "Filmi Shqiptar dhe Koha "(2002)"Mjeshter te medhenj te filmit","Godard"Kubrick""Film-image"(album fotografik)botime te" Eagle film Albania"etj. Perpos nje biografie te pasur mendimi dhe idesh te dhenash dhe informacionesh profesionale ne keto libra jane trajtuar me shqetsim,dashuri dhe dituri estetike disa nga prirjet gjenetike te filmit shqiptar ne rrekjet e vazhdueshme te tij per te artikuluar te verteten,shpesh te ndaluar dhe te gjymtuar nga nderhyrjet e faktoreve jashteartistik. L.Qafzezi eshte themeluesi i revistes "Film"dhe shoqerise kinematografike "Eagle Film Albania"

Josif Papagjoni

"Enciklopedi -Teatri& Kinematografia Shqiptare"(2009)Botim"Toena"

"Kineasti dhe novelisti Leon QAFZEZI paraqitet me nje liber te ri sic eshte "Filmi Shiptar dhe Koha",nje liber qe hyn ne fushen e kritikes kinematografike,pavaresisht se keto shenime jane botuar ne vite te ndryshme deri ne ditet tona,kryesisht per filmat shqiptare,regjisoret,skenaristet dhe operatoret po shqiptare,kjo vetem se ja rrit vleren ketij libri origjinal dhe qe sjelle kronologjikisht fizionomine e kinematografise shqiptare,perpjekjet e realizuesve te filmit ne periudhen e djeshme,plot sakrifica,pasion per kete art dhe perpjekjet dhe perkushtimin e brezit te ri te kineasteve,te cilet me talentin e tyre po i japin nje fytyre te re filmit shqiptar,jo vetem ne vendin tone por edhe ne bote,duke vijuar ate rruge profesionale qe lindi nga shkolla e kinostudios"Shqiperia e Re"dhe me vone "Alba -Film" Eshte padyshim nje liber i vlefshem.." Muharrem Fejzo Kryetar i Lidhjes Kineasteve Shqiptare


QAFZEZI,Leon .Lindi ne Tirane me 23 shkurt 1953.Diplomohet ne Institutin e Larte te Arteve. Ende student fiton Cmim per skenarin e filmit artistik"Kete bir mos e harro"(1974)film qe nuk u realizua.Punon per nje kohe ne disa shtepi kulture ne fshatrat e Tiranes.Me 1986 fillon pune ne Kinostudion"Shqiperia e re"si nen/drejtor ne disa filma dhe me vone spedicioner dhe inspektor ne Alb-Film Distribucion. Me 1993 kalon si regjisor ne Departamentin e Filmit ne televizion dhe realizon filmat dokumentare"Ne udhen e filmit"(1993)"Njeriu i gjuhes se lire""Poeti dhe inkuizicioni""Dritat e qytetit"(1993).... Xhiron ne SHBA dokumentaret"Komb,Fe Atdhe""Gezim ne Diaspore"dhe "Nje piktor ne Nju Jork"(1994)si dhe telefilmin per femije"Enderra feminore"(1995)

Abaz T.Hoxha

"Enciklopedi e Kinematografise Shqiptare"(1999)Botim i" Akademise Shqiptaro-Amerikane e Shkencave dhe Arteve-Seksioni per Evropen"


Qafzezi,Leon Lindi ne Tirane me 23 shkurt 1953.Diplomohet ne Institutin e Larte te Arteve.Punon per nje kohe ne disa shtepi kulture ne fshatrat e Tiranes.Me 1986 fillon pune ne Kinostudion "Shqiperia e re"si nen/drejtor ne disa filma dhe me vone spediconer dhe isnpektor ne Albfilm Distribucion"Me 1993 kalon ne Departamentin e Filmit ne televizion dhe realizon dokumentaret:"Ne udhen e filmit"(1993)"Njeriu i gjuhes se lire""Poeti dhe inkuizicioni""Dritat e qytetit"(1993) Xhiron ne SHBA dokumentaret:"Komb Fe Atdhe""Gezim ne Diaspore"dhe "Nje piktor ne Nju Jork"(1994)si dhe telefilmin per femije "Enderra feminore"(1995) Me 1992 boton vellimin poetik"Dashuri pa kredi"fletoren "Mjeshter te medhenj te filmit"(1993)si dhe liberthin e trete"Portrete kineastesh"(1996) Nga viti 1992 drejton me nderprerje revisten "Film-botim i Shtepise Botuese "Toena"

Abaz T.Hoxha

"Enciklopedi eKinematografise Shqiptare"(2002)Botimet "Toena"

Leon QAFZEZI,ecrivain albanaise celebre por ses remarquable novelle "Pasaporte per Fer""Tregu i Enderrve""Vrimat e zeza""Qielli poshte"...Ne a Tirana en 1953 est egalment un grand novelliste. L'auteur ,laisse en effet une oevre qui a dinamite de langage albanaise avec l'influence internationale.Avec extraordinaire figuration e simplecite narrative nous plongent de set grand l'universe de l'humor noire de l'auteur des luttes internes e fantastique de sa personnage.. On y retrovra les l'appel de la vie comme les menaces de la mort et ses mysteres de la vie silencieux... Leon qafzezi,ecrivain e cineaste prolixe et eclectique,developpe les themes et reflexion autobiografique:la difficulte d'etre,la mort,la solitude,l'amitie...Refexion de la fasade pseudo-democratique albanaise,d'esprit satirique et desinvolte... Qafzezi elabore une galerie de tableaux grand grotesque.C'et une experiment de style entre le livre-brocante e le livre sans fin...Auteur de ce novelle sait nous toucher,nous emouvoir par la justesse et la beaute de son ecriture Cecile Moulin

"Vepra "Pasaporte per Ferr"e Leon QAFZEZIT qe ne fillim,qe ne titull te pergatit per ate vikame,qe ajo perben te ndergjegjes te intelektualit shqiptar te kapur ne kurthin e degjenerimit moral te "tranzicionit"e te "transparences"pra te korrupsionit per mbi jetese me "pasaportat"dhe kontrabanden dhe me shitjen e atdheut dhe te vetes. Me percudnimin realist deri ne ngjethje te ndergjegjes se kalbur deri ne parafinim,autori tregon thjeshte natyren e vertete te denatyrimit te imponuar nga i ashtuquajturi tranzicion,ku ky zhvillohet me asgjesimin e ndergjegjes morale" Lluka Qafoku Gazeta "Republika"22 shkurt 1998

"Ne veper jane bashkevuajtes dhe bashkefajtore,opozitare dhe vellezer si autoret dhe personazhet jane po aq kopile,sa c'eshte dhe protagonisti,bij natyrale te baballareve horra. Pra dhe autoret alienohen nga vepra dhe dalin ne plan te dyte,para vdekjes dhe ferrit,si i ati adoptim veteriner i protagonistit para babes natyral bllokmen dhe horr seksoman. Identiteti i trajtimit ne ferr dhe jete eshte njekohesisht identiteti social real i nomenklatures se pseudokapitalizmit lindor ishkomunist me nomenklaturen e diktatures se proletariatit"

Lluka Qafoku Gazeta "Republika"22 shkurt 1998

"Ferri i autorit ,eshte mungesa e kuptimit social te jetes,eshte mungesa e qellimit,eshte perbaltja e idealit."Transparenca e perfytyruar e gllastnostit eshte vetem drite kalbesirash dhe varresh,eshte vetem drite parafinike,prandaj shpresa tek ajo eshte po aq e shuar ,sa ceshte shpresa pas vdekjes.Gjate gjithe vepres autori perdor me elegance bisturine e satires deri ne grotesk dhe sarkazme.Ne veper jane bashkevuajtes dhe bashkefajtore,opozitare dhe vellezer,si autoret dhe personazhet...Identiteti i trajtimit ne ferr dhe jete eshte njekohesisht identiteti social real i nomenklatures se pseudokapitalizmit lindor ish-komunist me nomenklaturen e diktatures se proletariatit/ Fraza si "Ekzistonte nje lufte e ftohte e pashpallur po qe ndihej ne masen e popullit te vdekur qe ishte i deshiruar per paqe"Me vertetesine e tyre therese dhe me absurditetin e tyre llogjik te shpallur ,pervec perdorimit mjeshteror te formes bashkekohore te artit konceptual verbal arrin deri ne nje terapeutike psikologjike te kohes sone."Nje lufte e ftohte qe shderrrohej ne paqe te te vdekurve"dhe me lejtmotive dhe refrene te tille buis i gjithe mikroromani.Snobizmi i frazave me nderthime konceptesh te fushave sa me te skajshme nuk stonon ne absurditetin real te background-it te temes,se eshte ne unison me te dhe personazhet e perdorin per mbijetese postmortum... Autori di te ngrihet mbi mjetet e tij shprehese,ai zoteron konvenscionalisht cdo trill te tij figurativ.Pjekuria artistike e vepres deshmohet nga ruajtja me xhelozi e nje niveli konstant humori dhe nje debiti harmonik informacioni gjate gjithe shpalosjes se temes... Shkrimi ne veten e pare te zhyt ne intimitetin dhe sekretin e nje ditari.Forme kjo krejtesisht ne perputhjen e vepres,pra me ferrin vetjak te sekreteve groteske te nje realiteti zvetnues....Zbulesa e paralindjes paraqitet si fillim i zhgenjimeve me te cilat do te mbushet pertej jeta ferrike e autorit. Konferenca e shtypit perben klimaksin e vepres,ku perzierja e mediave me intrigat e gjenive qe pershkruan dhe madje krijuan ferrin,eshte shume aktuale duke patur parasysh sundimin paradoksal te mediave ne jeten publike dhe politike te moderne" Lluka Qafoku Gazeta "Republika"22 shkurt 1998

"Vepra mbyllet e sigurte,po aq sa "Kandidi"i Volterit,me nje kthim disfatist ne shtepi. Duhet theksuar se kompozicioni perfekt,sensi i mases ne humor,me jeten ferrike te personazheve perbejne anet me te forta te vepres.... ...pjekuria dhe vertetesia i japin nje rezonance vepres dhe forma artistike e parrahur shume ne letersine tone e artit konceptual verbal ai shton shume vleren dhe rendesine. Zgjidhja figurative fine dhe moderne e kopertines vulos meriten e autorit edhe ne nje fushe tjeter arti" Lluka Qafoku Gazeta "Republika"22 shkurt 1998

"Qafze's novels...A genuine pleasure! Consistently funny,insight from an incandescent intelligence.That he possesses a talent unequaled in contemporary albanian fiction He "transleted"Eternity and Death! Noveles connections are fantastic and philosophic too.He have all the time in the world!He's a powerful writer" K.Tromanhauser ""To Leon Qafzezi,Wish Best wishes and Prayers for God's blessing" Mark Terry Coordinator for Eastern Europe

"Leon,Good Luck in your endeavors" Allen Docal United States Information Service Embassy of America

"A mi estimado Leon,con afeto y admiracion" Aldo Alejandro Marino (Catedra de Historia /Facultad de Filosofia y Letras-Buenos Aires,Argentina) "Leon Qafzezi,es mi buen amigo escritor y actor Albanes.Saludos Leon" Petruska Perez(Santiago-Chile) "Happy Leon Day!All the best my friend.Huggs from Brasil" Ricardo Braescher "Muchas felicidades!" Janice Montoulin(Argentina) "Mbare e mire ne gjithcka qe beni ne jeten dhe krijimtarine tende te bukur e te mbushur me art dhe emocione" Petro Lati(RTSH) "Per Leone,con tanti auguri di buona riuscita con stima" Pietro Dante(Roma-Italia) "Si gjithnje fisnik dhe largpames.Ka nevoje vendi per njerez te tille...Na cmenden ekranet e Tv politikanet qe vec lehin.Respekte,mik i mire"Hyda Ismaili (Londer) "Pershendetje mik i nderuar,artist dhe njeri i mrekullueshem"Vasil Tabaku "Portret qe me frymezon per nje portret ne skulpture.Te pershendes me mall Leon,miku im i mire" Muharrem Fejzo(Kinoregjisor&Skulptor) "Urime Leon mes deshires te lexoja nga botimet e tua"Vlash Droboniku(New Jork) "Tu shtofte krijimtaria"Miri Kotoni "Me dukesh me shume i menduar se i qete miku im i nderuar,besoj se per shpirtin sensitiv te artistit qetesia nuk ekziston,keto foto flasin me shume se nje poezi brillante,kalofsh bukur miku im artist Leon Qafzezi" Zan Hysa(USA) "Ajo qe ka rendesi eshte se je brendas ndjenjes poetike,edhe qe vargjet jepen me vone.Kurajo poet i heshtjes" Zois Shuttie(New Jork) "Libri "Novela te zgjedhura"i autorit Leon Qafzezit trajton me realizem dhe njekohesisht me fantazi krijuese realitetin e kohes sone. Vepra sjell ne formen e noveles esseiste pergjithesime te nje natyre filozofike dhe perpos nje humori te zi,ekzistencen e nje realiteti te zymte,pare ne nje plan pannjerezor,ku drejtesia dhe parimet ne jete shpeshhere deformohen per hir te nje pragmatizmi profan. Gjithsesi novelat nuk kane aspak nje ton pesimist mbasi brenda tyre leviz nje dinamizem jetesor me nuanca te fuqishme optimiste per te ardhmen" Redaksia Shtepia Botuese"Morava"

"E kam lexuar me shume vemendje ribotimin e librit "Novela te zgjedhura"te Leon Qafzezit...Nje liber skandaloz,vanitoz i shkruar keq dhe ku dominon vulgariteti i permbajtjes dhe e nje forme te keqtrajtuar...Mund te them me plot gojen se te kater novelat jane nje absurditet i madh qe nuk ben vaki ne realitetin tone demokratik nen udheheqjen e Partise Demokratike.?!..Duket se jane tendencioze...Shkimtar i madh eshte Kadare dhe vetem ai...Nuk ka tjeter shkrimtar ne Shqiperi..Kisha opinon te mire per Fatos Kongolin ,por edhe ai doli spiun! Leon Qafzezi me mire eshte si regjisor filmash dokumentaresh,nuk ben nje lek si shkrimtar,kete e them me kompetence te plote megjithese nuk jam profesionist!Novelat bien ere masonizem!Ato jane nje skandal ne letersine e sotme bashkekohore.

Ludovik MOSKA "Lisat i japin hijeshi pyllit te madh te jetes...Sot sheh vetem driza dhe shkurre.Respekte per te dy.Lisa te kombit!"Hyda Ismaili(Londer)

"Leon Qafzezi is the first important writer of albanian country. Perhaps Qafzez's interes in painting developed in him his exellent ,fantastic imagination in the different motives of filial afection hell friendship,and paradise gratitude, It was the idea of approximating nothingness...But he is not a moralist..He focused his examination in psychological intrigued consequences in hell play. Rather his references from old writers are suggestive ,used to enrich his teme. Qafzezi is individualist and preferring to depend on individual literary."Passport of hell"is a semi autobiographical novel. His reputation now is not only on his rich prose,but also on his philosophy and his effective use of new experimentation.Congratulation! Cynthia Fooks

"Pasaporte per Ferr" C'est un novel de style autobiographique publie en 1997 par ecrivain e realizateur Leon QAFZEZi... Ecrit dans une syntaxe sobre,mais avec un vocabulaire aussi riche,il atteint en maints passages une intensite dramatique execeptionnelle...Fascine les insondables mysteres de l'ame..Metamorphoses de l'ame et ses symboles..Grand imagination,formidable novel,par un ecrivain albanaise. Image abandonee.Il n'y a pas de paradis!Son novel reste un example remarquable de clairvoyance artistique.Deconcerte par le bouleversements del'epoque moderne,une vie etonnante a cette fresque de detresses quaotidiennes et de la souffrance d'un peuple. H.Schulmann

"I dashur Leon,"Pasaporten..."e lexuam familjarisht me te mberritur ne Zvicer.Them pa shume elozhe qe ishte vertet nje mrekulli.Kjo novele -roman shquhej per gjetje me fantazi ku aludimi dhe mesazhi ishin fare te qarte.Per kuriozitet te them se nderkohe qe lexoja librin mendja me fluturonte tek e kaluara jone rinore.Si ne film me vinin imazhet dhe aventurat e dikurshme qe kombinonim te dy,besoj se nuk i ke harruar.Kjo me ndodhte sa here ti permendje momente reale te jetes tende si pershembull shtepia jote e ngushte,Peza etj.Rrezerva me la vetem fakti se nga fundi tekniket e kompjuterit kishin bere jo pak gabime ortografike. Po e mbyll me shpresen per t'u ripare perseri Miqesisht dhe mireupafshim Sokol Xhahysa,Bienne-Suisse

"Pour Leon, Documentaires, Filmers, Operators, Novellist, reste toujours en Albanie,un point commun;Ton sourire et ta chaleur" Olivier Despretz-Paris

"Leonit,poet dhe mendimtar,nga Zois i mergimit! Urime per te ardhmen! Zois Shuttie New York

"Leonit,shkrimtarit dhe kineastit te talentuar,me nderim" Sazan Goliku-Poet "Leon,fotot i ke shume te bukura dhe gjithnje me jep ndjeshmerine e piktoreve franceze te shekullit qe shkoi..." Petro Lati(Gazetar,RTSH) "L'ecrivain albanaise L. Qafzezi,avec "Pasaporte.."a consacre deffinitivement l'introduction dans la litterature albanaise de la peinture sociale menee avec un realisme minutieux. En consequence la litterature doit echapper a la science.Libere meme du materiel quatidiene et contingent de l'existence de un monde ireale il devient l'unique mesure de la connaisanse humane... mais le langage qui les decrivit n'a plus de sens a l'instant decisif quand la transgression il -meme en son mouvement se substitue a l'expose discursif de la transgression,mais un moment ultra supreme dans se moment de mort virtuele come le illusion de vie.. L'existe sed rapport de la logique et l'assertion de certitude antique le plus sofistique que je connaise.. Malgre ,son aspect parfois dramatique cette piece possede de grande qualites tant par l'imgeniosite des situations compose avec fantasy,que par la justesse des dialogue les plus franchement comique comme aux scenne paradoxalment dramatique et sa grande generosite du vue" S.Kassai

"In realta,"Pasaporto per feri" di Leon Qafzeh non tradisce la tensione al fantastico predentemente sulla scarta dei ricordi di un reduce all'interno di un'ireale humanita.. Del resto nella construzione stessa dei personaggi e degli ambienti c'e una sintesi dei temi fondamentali della tradizione novelistica e della cultura internazionale.Qui elabora motivi di linguaggio piu sofisticati di un eclettismo premeditato,tra espressionistico e avanguardista... Volevo dare un giudizio globale sulle literatura albanese.E molto svilupata questi ultimi anni..Sperimentali e non,esilarante concentrato di humour surrealista di fantascienza che dimostra qualita e buon gusto.. "Pasaporte per ferr"e un capolavoro ,un miracolo di gracia,comico e commovente e con quel autore protagonista pieno di tristezza,che si riporta addosso tante cose nella nostra infanzia le piu vere,le piu segrete e importanti.. Pieni di malinconia e di una densita indimenticabili..Di una dialetica del vedere e del non vedere,della chiussura e dell'apertura narrativa che portano il discorso fantastico a un gioco necesseriamente virtuosistico. Congratulazione Bianca Bolzoni/Annamaria Migliarini

"Roman de l'ecrivain deja intitule"Passaporte per Fer"interroge sur le rapports entre les personnalites historiques et les forces de perosonalites artistiques... La forme extremement concise ,la passion profonde dans un processus psychanalytique de tranfert dans le temps...Dans ce moment de profond silence dans ce moment de mort,revele l'unite de l'etre... L'ecrivain authentique Leon Qafzez en aspirant dangereusement a une liberte profonde inevitablement de la meditation de l'infinie diversite du visage humain..Mort-squelette avec des accents tres surrealistes..Les passages d'un temps a un autre n'est jamais si evident que dans le cas de l'existentialisme..En fait a la duperie de la mort. C'est une impresion de plenitude interiere,grande mystiques que le livre communique a rebours du style assure a une grande cohesion interne'la qualite du ton,ouvrent les portes de l'avenir... Colette Widawski Per quanto riguarda la forme e lo stile di Leon Qafzezi,non basta dire che"Pashaporte per Ferr"ha la piu bella performanca che nominare il mistero,il mistero di un stile,con alcune caratteristiche esteriore;la prepoderanza dell'elemento psicologico estremamente orgolioze. Cio che generalmente minacia e avvelena la nostra felicita e sentire cosi vicino.Il fondo e la fine di tutto quel che ci attira,soferenza della separazioni e del logoramento,angoscia del tempo che passa,apura di fronte alla fragilita dei beni posseduti ,delusione di arrivare cosi la gioia esposiva di una vita sporca che la fine trovato un spazio virtuale,interminabile per espandersi. Questia misteriosa riconcilazione dell'evoluzione del morte e del ricordo della vita reale,forse metafisica,spiega la potenza letararia di questo autore albanese... E una posizione decisamente "archetipi"che esprime con esatteza lambizione di "l'Inferno in progress"Un tale assurdo ben piacevole.. Lui lo sa di organizzare il tempo e lo spazio...Un diversa sprezzatura narrativa ,una piu libera concenzione del tempo e della spazio literaria. Fedelta ad una linea poetica radicalmente umana,impostata sul grande sentimenti e sulla delicatezza dei toni,elegiaci,dramatici e sofferenti come la realta degli uomini piu sensibili e attenti al mutare del tempo;un saggio esplicativo,perche le idee erano piuttosto la "forca"ma non la "debolezza"di Qafzes" T.Calveri

"Leon Qafzezi-scrittore e regista albanese.Autor di vari libri di cinema,poesia,novele e critica del film. Un documentarista con grande passione per la schermo cinematografico e documentario... Qafzez,ha sempre ed esclusivamente avuto di un materiale existenciale.La spontaneita di elementi rituali,un tempo mitica e imortalita di portreti piu rafinati come Dante Aligeri,Beatrice Potinari,nei confronti di questa serie di ritratti sono molto funzionali,sono materiali veri,di approccio al personaggio protagonista,l'autore..Tutto sono tipi caratterizzati nei loro umori nero,grotteschi,tragici-non in modo inequivocabile caricaturale... Il suo meccanismo creativo di immagi l'essenca poetica di un racconto,dove i nodi dell'esistenza hanno un sviluppo cosi tragico e dolce... Le intuizioni mistico-naturalistiche di qui rituali poetici di quele metafore espressive,propio del modo internationale-magico,fantasioso-ad un tempo archetipi metafore con la transparenze piu strane... L'idea e stata eccelente trattandosi di un 'opera fuori del comune,un grande capolavoro tutora misconosciuto. La sua capacita di creare un atmosfera purificata e angoschiante intorno ai protagonisti di conferire alle immagini con timbri umani." F.Giammatteo

"Ne permbledhjen me "Novela te zgjedhura"te autorit te mirenjohur Leon Qafzezi do te vecoja novelen "Pashaporte per Ferr"mbasi nga te katerta novelat ajo me intrigoi me gjetjen fantastike te permbajtjes... Pervec nje sintetizimi metaforik e simbolik aty leviz si nje rrjedhe e nendheshme nje lirizem sensual vital duke i dhene noveles nje karakter komunikues tipik paradoksal...Te vdekuri mendojne per "jeten" per "dashurine"per "vetevrasjen".... Tipar dallues i ketij krijuesi eshte stili i rrepte e prestigjioz me nje origjinalitet qe te entuziazmon ne performancen e perkryer ,larg nje klime artificiale. Novelat ne pergjithsei kane atmosfere,por "Pashaporte per Ferr"nuk e perjashton realitetin ,perkundrazi i jep atij nje dimension te ri polivalent.Kemi te bejme me nje "realitet"kontrastues ne vetvete,i ndryshem dhe njekohesisht i njejte ne ekzistencen e tij. Metamorfoza e vdekjes dhe metamorfoza e jetes"ecin"brenda nje rrethi te mbyllur.Nje gjetje kjo mjaft brilante ku sic thote vete autori'koha kishte dale dore"por te vdekurit cuditerisht ndjehen figura te abandonuara ashtu sikurse te gjallet aty 'lart"... Ne veper vibron sensi filozofik i raportit me figuren dhe mendimit..shpesh mendimi absorbohet nga bota e figurave dhe anasjelltas,figurat absorbohen nga brenda botes se mendimit..Kemi te bejme me nje imagjinate te konceptuar drejt,jo vetem ne sensin e nje realizmi metafizik,por edhe larg nje perceptimi pasiv... "Ferri Lindor"i autorit nuk eshte megjithate nje "ishull i te cmendurve"as nje "oaz ne shkretetire"eshte paradoksalisht nje "realitet"qe do "jetuar"edhe i vdekur..Absurditeti i jetes dhe absurditeti i vdekjes,sinonime te njera tjetres..E gjithe novela eshte nje odise inteligjente e enigmes se vdekjes qe perkon me natyren filozofise kontemporane.Njeriu dhe Vdekja!Pohimi i mohuar! Ne te gjithe novelen ndjehet nje "honneurs posthumes"per heronjte,personazhet celebres dhe personazhet letrare qe konfrontohen ne menyre te admirueshme..Novela "Pashaporte per Ferr"nuk eshte nje "histoire singulieres"por nje histori me permasa universale..Aty dominon fuqishem qenia njerezore me mikro kozmosin e saj brenda makro kozmosit si e thote vete Qafzezi..Ne novele kemi nje metamorfoze globale te shpirtit njerezore dhe idese filozofike te perjetesise... Ne kete veper vizionare te letersise jo vetem shqiptare por edhe asaj boterore,te vdekurit nuk heshtin si meite,ata "analizojne"bejne komente"Vdekja eshte nje mirazh i se kaluares,nje mrekulli e mjerueshme qe sic rezulton nuk vjen vetem si fatkeqesia por mbart ne vetvete gjithe bac groundin e jetes!Eshte si nje mbret pa argetim!Por te vdekurit e parafinuar nuk jane energji te shuara,ata vibrojne kuante jete te nje mutacioni stabel qe paradoksalisht ruan si relike ekuilibret e jetes..Keta te vdekur jane te ardhur nga nje Toke Meme tragjike,nga nje Toke jo humane e ftohte e larget tashme... Por ndersa aty lart raca e njerezore e te gjalleve eshet e ndare ne "Mure Berlini"apo "Hapesia Shengen"ketu poshte raca njerezore eshte e ndare nga "soji"i "Parajses Perendimore"nga 'Muret e Kohes".. Vepra eshte nje mozaik i mentaliteteve qe perplasen pavaresisht nga shekujt e njerezimit.. Gjithsesi njeriu,kjo qenie enigmatike qe pak e njeh vetveten,ndofta nje qenie hibride,gjithsesi kozmike mbetet akoma tragjike ne revolten e tij per te njohur dhe rikonstruktuar vetveten.. Lexoni novelen dhe do e kuptoni qarte kete.. Esmeralda Novak


"Mbi 30 filma dokumenatre dhe 14 libra artistike,ky eshte arkivi i krijimtarise se skenaristit dhe shkrimtarit Leon Qafzezi. Ne sistemin komunist ai s'e pa kurre driten e botimit te veprave,pasi veprat e tij quheshin si vepra me ere perendimore,megjithese ai se kishte pare kurre perendimin... Krahas librit,dashuria e pare e pazevendesueshme per te mbetet te qenit skenarist ne filmat dokumentare.Dhe kete profesion apo pasion ai e vazhdon edhe ne ditet e sotme" Albert Zholi Gazeta "Telegraf"26 Nentor 2011

"Politicians behaving like bakers. In an exclusive interview for "Telegraf"Leon Qafzezi the writer and screenwriter talk about it was Fair of Books and states that even it was characterized by literary flow of young and many publications on the other hand you would clearly see that books of political or politicians who wrote books were the most impressive event. Politicians who present their books seemed to conquer even this part of our culture as well"

Gazeta "Telegraf"26 Nentor 2011

"Novela fantastiko-humoristike "Qielli poshte "e shkimtarit dhe kineastit Leon QAFZEZI eshte nje nga perlat e fundit te tij ne realitetin e hidhur ku koha eshte jashte kontrollit" Agron Kozeli Mantova-Italia

"Cette oeuvre"Funerali i te Gjaleve" de l'ecrivain Leon Qafzezi est un temoignage sur d'esprit original et plus que vivant du absurd de la vie banale albanaise... La prosperite sociale donne a cette question une premiere reponse decisive"Civilisation!" A.Lacombe

"Te gjithe duhet te perkulemi ne shenje mirenjohje para nje pune kaq te madhe qe eshte bere me pasion e frymezim por edhe me perkushtim e sakrifica" S.Cekani Kryeredaktori "Shtepise Botuese "Dudaj" "Leonit tim te dashur,te gjitha dashurite brenda,edhe dhimbjen..Me respekt! Agim Pepa (Poet) "Kohet e fundit pa driten e botimit libri poetik"Funerali i te Gjalleve"i shkrimtarit te mirenjohur Leon Qafzezi.Eshte nje botim i Shtepise Botuese "Morava"me te cilen duket se po bashkepunon tashme ky autor. Vellimi poetik eshte nje kompozim i rendesishem per kohen qe kalojme,dua te them shume aktual... Aty levizin sentimente te verteta me ngjyra te theksuara kritike,tragji-komike.Mund te them se krahas lirizmit,temes sociale levrohet me nerv dhe poezia politike...Trajtohet me guxim krijues dekompozimi i nje regjimi postdiktatorial i deshtuar.Mozaikun e gjinive sic e thashe edhe me lart e perfshijne edhe elemente te nje vepre me ngjyra aktuale politike. I gjithe vellimi poetik ruan nje sistem mental-poetik pa rene ne forma cerebrale te ftohta. Idealja dhe diziluzioni,jane ne nje kaotike te mireorganiziar si vete realiteti ne kete tranzicion shqiptar te sterzgjatur dhe letargjik per popullin...Aty perzihet me mjeshteri artistike alegoria e pasionit me alegorin e protestes,rebelimit te nje autori qe luftoi per demokraci me idealizem dhe qe pa qe ajo ishte kthyer ne nje biznes arrogant... Ne kuadrin e ketyre zhvillimeve kontrapunktuale ekstremisht legjitime dhe rigoroze,ka elemente te pastert te nje poezie moderne" Martin Borova

"Rastesisht me ra ne dore libri i Leon Qafzezit"Funerali i te Gjalleve"...Vura re nje energji pozitive.Nje liber sa lirik po aq dhe aktual ne kohe.Stili tij poetik eshte larg manierave pseudo mitike te cilat synojne te krijojne pershtypjen e rreme te nje risie poetike...Ky liber perben nje risi!Eshte i drejtperdrejt,emocional per nga ngarkesat psikologjike dhe sociale. Cuarja dem e lirise,eshte problemi kardinal i ketij autori bashkekohor dhe modern.Demaskues!Ai nuk mund te ri indiferent ne kete "Funeral te te gjalleve " te imponuar nga nje klase politike e papergjegjshme...Me forcen e fjaless se tij prej poeti te revoltuar kthehet ne nje Mesazher duke te kujtuar shkrimtarin anglez Leslie Poles Hartley...Urime! Barbara Vokopola

"Interesant "Funerali i te Gjalleve"Konceptim modern i nje realiteti te pergjumur shqiptar nga tranzicioni kronik...Guxim krijues poetik.Titulli shume i gjetur dhe domethenes per nje vend ku dominom "orgjia e parase"nga qeveritaret ne vend te dominimit te respektit per vendin dhe qytetarin...Pergezime" M.Zavalani

"E vertete!Jeta shqiptare ashte kthyer ne nje funeral te te gjalleve...Kjo s'do as mend as kalem.Duket sikur pushtetaret aktuale,te Partise Demagoge jane ne kerkim te nje populli tjeter,te nje vendi tjeter mbasi po shesin cdo gja,tash,e ka ngelur vetem te japin popullin me qira tek fqinjet! Kurse populli ashte kthye ne nje shurdh memec..Ne vend qe te kerkojne klase tjeter politike..Socialistet jane te pakten ma te pergjegjshem...Vellim poetik desident per kohen!Pse s'flet Karare,apo e kene zene ethet e Nobelit?!.Nje shkrimtar i madh mendon per popullin...Urime vella! Sokol Taraboshi

"Recuil de poesies "Funerali i te gjalleve"de l'ecrivain Leon Qafzezi est l'illustration de problemes que se posent l'homme de la societe,mais il faut aussi pousuivre cette experience jusqu'a un authentique realisme de l'existence albaniaise....Les motives de leur conduite sont analyses avec un luxe de details du langage extremement suggestif riche en metaphores originales de l'auteur. Qafzez rehabilite la notion de "verite"de la chose albanaise,mais en "l'isolant"de son ancien contexte ideologique... L'auteur subit influence de grand evrivains contemporaine et permettant a Qafzez l'impersonnalite. L'une des grandes qualites des recueil poetique de l'auteur est l'authenticite de temoignage et la notation scrupuleuse des evenement,pour farder une nouvelle vision du monde philosophique,psychologique,lyrique memme;un testament intellectual de son auteur"

L.Siffert

"Leon Qafzezit,poetit te kinematografise shqiptare" Pali Xharo (regjiosr -RTSH)

"Leonit qe me ngjan pak si Lermontov..." Angjelina Xhara Papalilo (Skenariste-Kinostudio "Shqiperia e Re") "Onushkes,duke i uruar te behet nje nga regjisoret me te zot te Shqiperise" Petro Zheji "Oni po shikoj se paske shume libra me poezi e novela si dhe shkrime te ndryshme,Besoj se figura si artist eshte kompletuar me se miri.Urime dhe suksese! Rezarta Simixhiu(Canada) "...Hitoria ka treguar se njerezit e ndershem dhe artistet e vertete nuk e kane patur kurre te lehte te tregonin vlerat e veta,por gjithsesi jeta tregon se ata ja arriten qellimit.Keshtu qe mos u dorezo,por vazhdo se me sa shoh ti ke shume fusha ku e zhvillon krijimtarine tende.Pergezime! Rezarta Simixhiu(Canada)

"Prostituta e Abukirit"e lexova me nje fryme..Eshte nje novele me shume lirike se sa erotike.Te mberthen me poezine e saj ndonese ka brenda drame njerezore. Eshte nje novele qe preston per film artistik.Neqoftese do te gjendet nje Brune si ajo e tregimit,komplekse ne dramen e saj,por edhe njerezore,inteligjente,paveresisht nga profesioni i detyruar qe ajo ushtron. Do ishte nje film i shkelqyer..Une per vete e pashe,e ndjeva,e perjetova.Dhe kjo ishte merita juaj zoti Leon.Urime dhe suksese nga zemra" A.Shena "Miku im me i mire dhe padyshim krijues letrar,kineast dhe estet brilant.Nje njeri fisnik dhe i mrekullueshem qe ka bere gjithcka per shoqerine ne ditet e veshtira.E pershendes Leonin dhe i uroj nje dite te begate" Vasil Tabaku(Poet-Gazetar ATSH) "Leon Qafzezit,mikut tim kineast,per botimet e tij me karakter erudit,perfshire ketu dhe ato per kinematografine.Me respekt!" Fehmi Hoshafi(Regjisor-Kinostudio Alba -Film) "Komplimente Leon,nje arkiv i vertete me vlera historike" Natasha Shpuza(Inxhiniere RTSH) "Pershendetje Leon,me vjen mire qe talentin dhe shpirtin tend krijues ke arritur ta shprehesh e publikosh me dinjitet.Ti i rezistove tranzicionit si person dhe artist dhe veshtiresite qe te ofroj kjo periudhe ti i ke derdhur ne art.Per kete flasin regjistrimet filmike e dokumentaret qe ti ke realizuar por edhe nje seri librash qe ti i ke shkruar .Une te uroj gjithnje suksese! Megi Llubani(Journalist-Berlin) "Leon,je jo thjesht shkrimtar dhe kineast,por edhe portret..aktori rus,gjerman ose amerikan" Angjelina Xhara Papalilo(Skenariste "Kinostudio) "Dije,studime,enciklopedi gjitheperfshirese" Enver S.Morina(Prishtine) "Te pershendes Leon ,per zjarrin qe mban ti ne shpirt ecen i patrembur ne rruget e jetes,plot madheshti"Jorgji S.Mocka "Shume bukur Leon,e admiroj arkivin tend,deshmi e nje pune pasionante per kinemane" Vlash Dobroniki(USA) "Meravigliozo!Complimenti per il tuo futuro Leon Qafzezi" Anavlis Stefania Bogi(Italia) "Me dukesh si Majakovski!Te pershendes! M.Prenci(Dramaturg-Kritik Teatri) "Mi amigo,llamado Leon"P.Perez(Chile) "Bravo!Suksese te tjera paci gjithmone.Ju pershendes!" Klement Memduh Lutfi(Istambul) "Si kreshniket e dikurshem,tere urtesi,mencuri e dashuri...Te prifte e mbara! Jorgji S.Mocka "Portret fisniku....Flet me shume se nje leksion politikani" Hyda Ismaili(Londer) "Ju pershendes Leon Qafzezi,Ju uroj jete te gjate dhe sa me shume shkrime.Ju falenderojme qe kane mbetur akoma njerez si ju ne kombin shqiptar.Pershendetje nga nje bashkeatdhetare Shqiptare" Katarina Kosta "Gezohem qe ka ende njerez si ju...Me shpirt te madherishem"Eltona Lakuriqi

"I dashur autor !

I nderuar Leon Qafzezi ! Kjo letër ju dedikohet jo vetëm juve, por edhe karakterit dhe shkrimeve tuaja. Nga të cilat kam mësuar shumë dhe që më kanë bërë të ndjej trishtim, dhembje, por jo vetëm, kam ndjerë dhe përjetuar gëzim, krenari. Sidomos në libra si ;” Eda”,”Novela të zgjedhura”,”Funerali i të gjallëve”, etj, kam mësuar se çdo vështirësi dhe pengesë mund të kapërcehet, sepse çdo gjë, çdo situatë e vështirë në të cilën ndodhesh e ka një zgjidhje. Në librat tuaj kam gjetur veten. Jam e sigurtë se nuk jam e vetmja që është ndjerë kështu. Kur lexoj librat tuaj, më duket sikur bëhem pjesë e situatave, sidomos atyre komike. E adhuroj mënyrën se si vetëm me anë të sinopsit, mua libri me terheq ta lexoj. Dhe kjo nuk ndodh vetem me njerin prej librave tuaj, por me te gjithe. Nuk eshte per t’u cuditur pse jeni nje autor dhe shkrimtar i perzgjedhur. Nese ne te ardhmen do te vendos te behem nje shkrimtare , do te deshiroja te isha si ju. Ne librat e mi do te doja te pasqyroja realitetin, perditshmerine dhe bashke me to, peripecite dhe triumfet. Nese ajo qe ju shtyn te shkruani ne nje menyre kaq te bukur e madheshtore eshte talenti , atehere, ajo qe do te me jape mua nje shtyse te madhe eshte pasioni. Nese ju ndani me ne imagjinaten tuaj nepermjet librave e shkrimeve dhe ndjekesit tuaj dhe lexuesit e pelqejne, une dua qe te me adhurojne. Nese ajo qe ju shtun juve te shkruani eshte imagjinata , ajo qe do te me shtyje mua jane eksperiencat. Mos u habisni se sa shume mund te mesoje nje femije adoleshent vetem nga eksperiencat, qe i servir jeta dhe te them te drejten nuk jane te pakta. Eksperiencat nuk jane te vetmet qe jeta mund t’i servire dikujt. Frymezimi per te shkruar nuk vjen vetem nga eksperiencat, por edhe nga karakteri dhe horizonti i shkrimtarit. Nje element tjeter, qe mendoj se ndikojne jane ndjenjat. Ndjenjat jane muza ime. Per mua muza juaj eshte nje mister, por per sa kohe librat tuaj jane shume te pelqyer, kjo nuk ka rendesi. Sa per keshilla, kam vetem nje. Vazhdoni te shkruani ! Nese ka artiste te rinj qe nuk mund te gjejne frymezimin, i keshilloj ata te lexojne librat tuaj, sepse ju jeni frymezim. Cdo liber ka vlerat e tij. Nuk ka libra te keqinj apo te pavlere, thjesht pelqime dhe preference personale. Nga kendveshtrimi i cdo individi gjithcka duket dhe perceptohet ndryshe. Nga kendveshtrimi im personal ju dhe librat tuaj jeni te arrire ! Ju pergezoj dhe ju falenderoj per kontributin tuajne letersi dhe shoqeri ! E di se per te arritur qellimet e mia duhet te punoj fort dhe shume, por jam e vendosur se mund t’ia dal !

                                                                                      Me shume perzemersi, 
                                                                               Nje lexuese e perkushtuar
                                                                                         Emili Demneri

I dashur Leon.Eshte suprize per mua kur shoh gjithe keto publikime.Komplimenti!Te uroj nje vite te mbare plot shendet e krijimtari.Perqafime !Lionel Konomi

Koka te tilla i duhen kinematografise shqiptare edhe ne 65 vjetor edhe ne 75 vjetor e pse jo edhe ne 85 vjetor! Aleks Gjinaj

To Leon Qafzezi,my Hero,guardian Angel famous, dear & lovely father wishing you a Happy Birthday,so lucky to have you in my life! Keti Qafzezi

YOUR MINDS WILL BE GOING A THOUSAND MILES ON HOUR.NON OF YOU MAY EVER BE THE SAME!YOUR ENTHUSIASM IS UP AND NEW IDEAS ARE FLOWING INTO YOUR BRAIN.YOU WILL EXPERIENCE A NEW SENSE OF POWER AND OPTIMISM... RACHELA

Leon Qafzezi, what great accomplishments. I've been writing my first book for a number of years. Thanks for the incentiv Thom Qafzezi

Gorki i koheve moderne Miri Kotoni

Portret Artisti Leon Qafzezi u lind ne 23 shkurt 1953 ne Tirane.Mbasi mbaron shkollen e mesme te pergjitheshme;"Sami Frasheri" ne vitin 1973,vazhdon studimet e larta ne ILA ne degen e kultures per regjisure dhe diplomohet ne 1997 me temen "Folklori dhe Etnografia ne zone e Pezes"Gjate kohes se studimeve ne ILA ve ne skene se bashku me Viktor Zhustin dramen"Vellezerit"me amatoret e uzines "Tirana",ku vleresohen me cmimin e pare.Ne 30 Vjetorin e Clirimit te Atdheut ne 1994 fiton cmim dhe diplome ne Konkursin Kombetar per skenar filmi. Mbasi mbaron shkollen emerohet Pergjegjes Kulture ne zonen e Pezes e te Kasharit deri ne vitin 1986,ku pushohet nga puna dhe denohet ne prodhim.Ne prill te vitit 1996 do te emerohet ne Kinostudio.Deri ne vitin 1992 ai do punoje si drejtor dhe nen drejtor filmi ne disa filma te metrazhit te gjate si psh ne filmat"Rrethimi i vogel""Ne emer te lirise""Kemishet me dylle"si dhe do te interpretoje nje rol te oficerit gjerman ne filmin "Rrethi i kujteses"etj.Me pas punon si inspektor filmi ne Alb Film Distribucion.Po kete vit krijon shoqaten kinematografike"EAGLE FILM ALBANIA"Ne vitin 1993 fillon pune ne Televizionin Shqiptar,si regjisor dhe skenarist.Deri ne vitin 1998 realizon disa filma dokumentare mbi figura te njohura te artit,shkences dhe njerez te vecante.Mund te permendim dokumentaret kushtuar Babe Rexhebit,Zois Shuttie,Ismail Kadares,Omer Kaleshit,Telat Agollit,etj.Realizoi edhe disa dokumentare mbi jeten e bashkeatdhetareve tane ne SHBA,Frane,Itali,etj... Krahas punes artistike ne TVSH,qe nga viti 1992 e nisi me botimin e vellimit poetik"Dashuri pa kredi"e me vone me vellimin tjeter poetik "Eda",novelat"Pashaporte per Ferr'"Tregu i Enderrave""Vrimat e zezaQielli poshte"etj.Nga botimet ne fushen e kinematografise mund te permendim"Portrete kineastesh""Mjeshter te medhenj te filmit""Bote e kuqe"albumin fotografik"Film image "etjGjithashtu ai eshte anetar i shoqates fotografike te Londres"The Association of Photographer"dhe ne konkursin e organizuar ne Paris nga 40 mije fotografe hyn ne 1300 fotografet me te mire te botes per 1995... Aktualisht Leon Qafzezi eshte "viktime"e meritokracise Nano.Shkutimet ne TVSH,e kane lene jashte dyerve te TVSH,por per artistin gjithmone ka nje dere qe hapet..

Flori Slatina Gazeta"55"Emerkure 22 Prill 1998

Krijimtaria,23 libra dhe 32 dokumentare

Leon Qafzezi ka nje kontribut te gjate dhe ne Televizionin Shqiptar si regjisor ne Departamentin e Filmit,ku ka realizuar 10 dokumentare perfshi "Njeriu i Fjales se lire""Dritat e Qytetit""Poeti dhe inkuizicioni""Ne udhen e filmit""Portrete kineastesh"Ai thote se ne shumicen e rasteve ka qene regjisor dhe skenarist bashke.Por me tej Qafzezi thote:"Me pas kalova ne Departamentin e Programacionit,ku pervec dokumentareve realizoja dhe programin javor te televiziont me Genta Popen. Ne vitin 1994 shkoj ne Amerike pa leje nga televizioni duke thyer rregullat.Dhe per kete shkak na pushuan nga puna.Por kur pane qe kishim shkuar per nje film dhe sollem tre dokumentare na rikthyen ne pune dhe dokumentaret u ritrasmetuan edhe me satelit. Ne vitin 1996 sersisht pa leje shkojme ne Paris,kete here me Muharrem Fejzon ku realizuam rreth 7 dokumentare.Nodhi perseri po e njejta situate,me pushuam nga puna por me rimorren perseri dhe dokumentaret u shfaqen me satelit. Ne vitin 1998 me kapi nje shkurtim.Mund te rikthehesha,por vendosa te dilja ne profesion te lire.Prej 15 vjetesh punoj i pavarur.Gjate kesaj kohe u kushtova dhe letersise ku kam botuar disa libra me poezi e tregime te shkurtera,novela.Jane gjithsej 23 libra dhe 32 dokumentare"

Intervistoi Leonard Veizi "Si donin te me digjnin filmin ku kritikohej Berisha"Gazeta "Shekulli"E Hene02 Dhjetor 2015"