Vitviteja/Martin Camaj

Nga Wikibooks

7 mars 1992

Të dashun miq e vëllazën Shqiptarë, intelektualë, artistë dhe mbarë populli shqiptar, 
përshëndetjet e mija ju janë drejtue të gjithëve.
Gëzohem pa masë se keni vendosë të vlerësoni veprën time: ky vlerësim na afron. 
Bátë burrninë të më shtini në rreshtin tuej. Ndonëse të ndamë për një gjysëm shekulli, 
unë jam i jueji e ju jeni të mijt.

Martin Camaj

[redaktoni] 1925

• 21 korrik : Martin Camaj u lind më 21 korrik 1925 në fshatin Temal (të Dukagjinit^[1]) të Mbishkodrës. ^[2]

[redaktoni] 1953

• Në Prishtinë boton vëllimin e parë me poezi me titull Nji fyell ndër male.^[3]

[redaktoni] 1945

• Në trazirat e luftës civile mbas Luftës së Dytë Botnore, Camaj mori malet ku më 1945 dhe 1946 në Koplik dhe Postribë për nji kohë të shkurtë mori pjesë në rezistencën e armatosun kundër diktaturës komuniste prej së cilës, mâ në fund, u arratis për në Mal të Zi.^[2]

[redaktoni] 1949

• Në Beligrad (1949-1955) studioi për romanistikë, sllavistikë, albanologji, ballkanologji dhe gjuhësi.^[2][1]

[redaktoni] 1954

• Del vëllimi i dytë me poezi, Kanga e vërrinit. Mâ vonë, autori distancohet prej dy vëllimeve fillestare dhe konvencionale.^[3]

[redaktoni] 1956

• Kur u acarue mâ së tepërmi situata politike në Jugosllavi, më 1956, me ndihmën e ish mësuesve të tij italianë Camaj ia qëlloi me u shpërngulë në Romë të Italisë.^[2][1]

[redaktoni] 1958

• Në Romë, punote kryeredaktor i revistës letraro-kulturore "Shêjzat" të profesor Ernest Koliqit.^[2]
• Në Romë botohet Djella, roman me intonim poetik dhe i përshkuem me vjersha.^[3]

[redaktoni] 1960

• Në Romë të Italisë studioi prapë për gjuhësi dhe më 1960 e mbaroi disertacionin mbi Buzukun që e kish fillue qysh në Beligrad.^[2]

[redaktoni] 1961

• Më 1961, u ngulit në Mynih ku në univerzitet punote pedagog.^[2][1]

[redaktoni] 1964

• Në Romë del vëllimi poetik Legjenda.^[3]

[redaktoni] 1967

• Në Munih dalin, si botim i autorit: Lirika mes dy moteve, kryesisht vjersha të përpunueme nga faza e mâparshme; Rrathë, roman; Njeriu më vete e me tjerë, poezi.^[3]

[redaktoni] 1970

• Pas 9 viteve si i ngarkuar me mësimn e gjuhës shqipe në Universitetin e Munihut më 1970 arrin aty në titullin e profesorit.^[1]

[redaktoni] 1971

• prej 1971 deri më 1990, profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe. Në Mynih, respektivisht në Lenggries ku banote në mes të maleve bavareze, Camaj shkroi dhe botoi korpusin kryesor të veprës së tij letrare. ^[2]

[redaktoni] 1978

• Doli vepra letrare e M.C "Njeriu me veten dhe me të tjerët".^[1]

[redaktoni] 1981

• Poashtu si botim i autorit dalin në Munih: Shkundullima, novela dhe nji dramë; Poezi 1953-67, vjersha të zgjedhuna; Dranja. Madrigale. [Drandja^[1]] Prozë poetike.^[3]

[redaktoni] 1985

• Me titull Poesie në Palermo botohet përkthimi italisht i librit Njeriu më vete e me tjerë prej Francesco Solanos.^[3]

[redaktoni] 1987

• Në Munih, Camaj boton librin Karpa^[1], në të cilin eksperimenton me elemente të romanit fantastik.^[3]

[redaktoni] 1990

• New York. Në edicionin shqip-anglisht (përkthyesi: Leonard Fox) Selected Poetry botohen për herë të parë dy ciklet poetike Nema dhe Buelli.^[3]

[redaktoni] 1991

• New York-Munih: Palimpsest, poezitë e fundit të botueme prej Martin Camajt, prapë si botim dygjuhës shqip-anglisht me përkthimin e Leonard Fox.^[3]

[redaktoni] 1991

• Në Munih del vëllimthi Gedichte, botimi i parë në gjermanisht, përkthye prej Hans-Joachim Lanksch.^[3]

[redaktoni] 1992

• Martin Camaj ndërroi jetë më 12 mars 1992.

[redaktoni] data

1993

* Në Cosenza (Kozencë) të Italisë botohet drama Kandili Argjandit, në të cilën Martin Camaj punonte akoma në shtratin e vdekjes.^[3]

1994

* Në Prishtinë del Djella, version i përpunuem prej Camajt i romanit të vjetit 1958.^[3]

1996

* Në Tiranë botohen pesë vëllime me nji pjesë të veprave të Martin Camajt. Edicioni asht parapa me përfshî nantë vëllime. Botimin e përkrah Ministria e Kulturës. Kështu merr fund anatemizimi i disa dekadave i Martin Camajt.^[3]
*Mbas fitores së Partisë Socialiste në zgjedhjet parlamentare më 1997 thuhet se »Martin Camaj nuk botohet më«.^[3]

1998

* Në Munih del përkthimi gjermanisht i Palimpsestit, përkthye prej albanologut prof. Wilfried Fiedler.^[3]

1998

* Në Tiranë, Martin Camajt i jepet post mortem nderimi mâ i nalt letrar i Republikës së Shqipnisë, Penda e Artë. Çmimi Penda e Artë jepet prej Ministrisë së Kulturës dhe Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë. Nji ditë para dhanies solemne të Çmimit njoftohet tërhjekja e tij, d.m.th. se Çmimi nuk i jepet Martin Camajtv.^[3]

1999

* Në Klagenfurt, me titull Weißgefiedert wie ein Rabe, del përkthimi gjermanisht i vëllimit Njeriu më vete e me tjerë, përkthye prej Hans-Joachim Lanksch.^[3]

2000

* Në Pejë, redaktue prej Rexhep Ismajlit, del vëllimi Lirika, botimi gjer më tani mâ i plotë i poezive të Martin Camajt, përfshir edhe poezi prej trashigimisë letrare të Martin Camajt.^[3]

2002

* Në Tiranë, Çmimi letrar Penda e Artë i akordohet Martin Camajt.^[3]

[redaktoni] të dhëna

sipas:

1. ↑ ^{1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7} GJUHA SHQIPE PËR TË HUAJ DHE SHQIPTARËT JASHTË ATDHEUT fq.287 Autor: Gj. Shkurtaj dhe E. Hysa. Sh.B. TOENA, Tiranë 2001. ISBN 99927-1-454-9
2. ↑ ^{2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7} http://www.martin-camaj.org
3. ↑ ^{3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19} Martin Camaj Gesellschaft e.V

[redaktoni] burime